Zelena stranka čistila Veliki Bački kanal


Nemar i nebriga celog društva uništavaju zdravlje stanovnika Srbije

Povodom Svetskog dana zaštite životne sredine, kao i inicijative koju smo podneli Narodnoj skupštini Republike Srbije za obrazovanje Komisije za utvrđivanje posledica industrijskog zagađenja voda, vazduha i zemljišta po zdravlje stanovnika grada Pančeva i opština Bor i Obrenovac, kao i stanovnika opština uz Veliki bački kanal (Vrbas, Kula, Crvenka, Sivac), prošireno predsedništvo Zelene stranke obišlo je Veliki Bački kanal. Otišli smo da se na licu mesta uverimo u stepen zagađenja ovog dragocenog vodnog toka koji jednim svojim delom pripada parku prirode Gornje podunavlje i specijalni je rezervat biosfere.

Najnizvodnijih 6,7 kilometara predstavlja najzagađeniju površinsku vodu u Evropi. Zelena stranka to neće dozvoliti jer na nezagađenoj deonici kanala preovladava vegetacija čistih voda, koju u prvom redu čine beli i žuti  lokvanj. Stanovnici kanala su i, osim gotovo svih slatkovodnih riba koje inače obitavaju na ovim prostorima, i vidra, kao  i strogo zaštićena vrsta – rečni rak. Redovni stanovnici obala i voda kanala su i mnogobrojne vrste ptica koje svoju hranu, mesto za podizanje potomstva i mir, nalaze upravo na ovom kanalu.

Ovakvo bogatstvo koje imamo direktno ugrožava nebriga nadležnih institucija. Pažnja javnosti se mora skrenuti na urušavanje jednog od dragocenih biosistema naše zemlje.

„U Srbiji postoji mnogo aktivnih zagađivača i žarišta opasnih po zdravlje građana. Komisija čije osnivanje tražimo od Skupštine Srbije treba i mora što pre da utvrdi činjenice vezane za uzročnike i uzrokovače, kao i stepen zagađenja i posledice po zdravlje stanovništva Pančeva, Obrenovca, Bora i Velikog bačkog kanala. Višedecenijski nemar i nebriga celog društva doveli su do zagađenja vazduha, zemljišta i voda u tim mestima.“ – istakao je predsednik Zelene stranke, mr Goran Čabradi.

Generatori ovog zagađenja su industrije: petrohemijski kompleks u Pančevu, rudarsko topioničarski basen u Boru, termoelektrana Nikola Tesla A i B u Obrenovcu, industrije ulja, biljnih masti, šećera i mesne industrije u Velikom bačkom kanalu. Posledice zagađenja životne sredine po zdravlje stanovništva na ovim teritorijama nikada nisu ispitane. Postoji opravdana sumnja da je direktna posledica ovakvog stanja povećanje broja obolelih u tim opštinama.

ISTORIJAT VELIKOG BAČKOG KANALA

Spajanja Dunava i Tise kanalom osmislio je i u projekat i stvarnost pretvorio geodetski vojni inženjer Jožef Kiš, nakon isterivanja Turaka sa ovih prostora. Tadašnja Bečka vlast od Turaka je preotela oblast sa velikim brojem močvara i malim brojem stanovništva koju je od Turaka trebalo braniti. Projekat naseljavanja podunavskih Švaba započet je upravo na ovim prostorima, ali je za opstanak tog stanovništva trebalo isušiti močvarno zemljište i privesti ga poljoprivrednoj obradi. Prvobitni radovi započeli su još 1760. godine, prokopavanjem kanala od Malog Stapara  do Sivca, a već nekoliko godina kasnije, zbog velike uspešnosti u isušivanju, nastavljeno je nizvodno, pored Crvenke i Kule, do Vrbasa do Crne bare. Odmah potom, Jožef Kiš je izmerio denivelaciju između Dunava kod Bačkog Monoštora i Tise kod Bačkog Gradišta od 7 metara i ustanovio da je moguća izgradnja plovnog kanala kojim bi se rešilo i pitanje odvodnjavanja, kao i skraćenje plovidbe za oko 220 kilometara, odnosno za oko 3 nedelje.

Kopanje Velikog bačkog kanala započeto je krajem 18. Veka, a završeno je po prvobitnom projektu 1802. godine. Tada se kanal protezao od Bačkog Monoštora do Bačkog Gradišta. Meandriranjem Dunava, kanal je produžen od Bačkog Monoštora do Bezdana, a nakon prokopavanja Tiskog proseka, kojima je formirano Biserno ostrvo, kanal je u najnizvodnijem delu produžen do Bečeja. Ukupna dužina kanala bila je oko 120 kilometara.

Izgradnjom ostalih kanala Hidrosistema Dunav – Tisa – Dunav, kanal je delimično izgubio na značaju, pa je nizvodni deo tog kanala priključen kanalu Bečej – Bogojevo, a preostali deo kanala od Vrbasa do Bezdana prozvan je upravo tim imenom: Kanal Vrbas Bezdan. Ovaj kanal danas je dugačak 80,8 kilometara, a njegovih najnizvodnijih 6,7 kilometara predstavlja najzagađeniju površinsku vodu u Evropi.

Kanal je u uzvodnom delu od Bezdana do Bačkog Monoštora u parku prirode Gornje podunavlje i u specijalnom rezervatu biosfere. Na gotovo celokupnoj deonici nezagađenog dela kanala, kanalom preovladava vegetacija čistih voda, koju u prvom redu čine beli i žuti lokvanj, a poznati stanovnici kanala su osim gotovo svih slatkovodnih riba, koje inače obitavaju na ovim prostorima, i vidra, kao i strogo zaštićena vrsta – rečni rak. Redovni stanovnici obala i voda kanala su i mnogobrojne vrste ptica koje svoju hranu, mesto za podizanje potomstva i mir nalaze upravo na ovom kanalu.

Ostavite komentar

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

w

Povezivanje sa %s